Tekst Miral de Bruijne
Foto Meike Willebrands

In de twee jaar dat de politie het feestartikelen verhuurbedrijf Party King in de gaten houdt, is er misschien maar één iemand gezien die met een statafel naar buiten loopt. De loods in Best is volgens het OM een dekmantelbedrijf voor grote drugscriminelen. Zij komen hier samen om over hun business te praten en zaken te doen. “Het was de plek waar ze dachten vrijuit met elkaar te kunnen praten”, vertelt Toine van de Ven officier van Justitie bij het Landelijk Parket. Hij leidt het onderzoek dat de naam Explorer heeft gekregen. Het onderzoek start op 6 januari 2014 en mondt uit in de grootste drugsoperatie uit de Nederlandse geschiedenis, Trefpunt. 

20 maart doet de rechtbank uitspraak  in de zaak tegen de drie hoofdverdachten met strafeisen tot 12 jaar. “Twaalf jaar klinkt als heel veel voor een drugszaak, maar het is zeker terecht. Deze verdachten zijn beroepscriminelen die al jaren met  foute dingen bezig zijn. Als de rechtbank dit volgt, is dat voor ons een belangrijke erkenning. Dat betekent namelijk dat ook de rechtbank inziet dat dit de samenleving raakt”, denkt Neeltje Keeris. Na de aanhoudingen is zij als tweede officier bij het onderzoek betrokken. Bijna alle aanhoudingen die in de nacht van 4 april zijn verricht, waren op één of andere manier verbonden aan Party King. Voor de officieren was het vanaf het begin al duidelijk dat ze daar met grote vissen te maken hadden. De tenlastelegging is dan ook erg breed. “Bijvoorbeeld dat ze schuldig zijn aan het verhandelen van drugs, het witwassen van geld, het exploiteren van drugslabs en het deelnemen aan een criminele organisatie”, somt Keeris op. Dat is de reden dat de eis hoog is. “Enkele andere verdachten, die alleen zijn veroordeeld voor export van cocaïne, hebben al vier jaar celstraf opgelegd gekregen. Onze verdachten worden daarnaast ook verdacht van al die andere zaken.”

De zaak kwam aan het licht tijdens een onderzoek van de FIOD. Zij hadden een camera opgehangen en zagen dat veel criminelen, bekend van de synthetische drugs scene, langskwamen bij Party King. Daarna startte de landelijk eenheid een eigen onderzoek op en hingen daar afluisterapparatuur op. Zo heeft de politie twee jaar lang kunnen afluisteren en hebben ze een kleine 10.000 uur aan geluidsopname moeten verwerken. “We hebben tijdens het afluisteren ook veel informatie weggegeven. Zo hebben andere politieteams succesvolle invallen kunnen uitvoeren bij bijvoorbeeld drugslabs.”, vertelt Van de Ven. “Deze werden dan weer door de heren besproken in de Party King loods. Ze hadden het over hoeveel tonnen ze kwijtwaren door de invallen, maar hadden geen argwaan. De verdachten waren dan wel aan het speculeren over hoe de politie er achter was gekomen, maar hadden geen enkel besef dat ze zelf de bron waren”, vult Keeris aan.

Man cave

Zo heeft de politie drie periodes, verdeeld over twee jaar, naar hartenlust kunnen meeluisteren met wat er binnen Party King werd besproken. “In overleg met de politie bekeken we wat voor informatie we al hadden en bespraken we of het genoeg was om tot actie over te gaan. Je moet snelle beslissingen nemen en je bent constant met elkaar in gesprek. Dat is onze taak als officier van justitie, dat is wat we leuk vinden en goed kunnen. We hebben ook gelachen over wat er allemaal werd besproken. Je kan af en toe niks maken van waar die Brabantse criminelen het over hebben. Ze hadden het soms ook over hun stapavonden en hun vriendinnen”, vertelt Van de Ven. “Een soort ‘man cave’”, volgens Keeris.

Als politie en justitie voldoende informatie hebben verzameld, besluiten ze een grote inval te organiseren. In één nacht is maar liefst  1500 man op de been gezet. “Meerdere actiedagen kosten te veel tijd en geld, maar de beslissing om alle invallen in één keer uit te voren was ook media technisch”, legt Van de Ven uit. Verschillende media werden uitgenodigd om de actie vast te leggen. Om twee uur zat hij al in de auto richting Driebergen, waar hij op een centrale post alle informatie binnenkreeg. “Je zit de hele nacht in een hok, om vier uur zat iedereen al bij elkaar en om vijf uur was de eerste inval. Daarna zijn we de hele dag bezig geweest. Op een geven moment kreeg ik bericht dat de actie al in het vroege Radio1 journaal werd besproken. Het bijzondere aan die dag is dat het een echte teamprestatie is. Iedereen ging met een goed gevoel naar huis.”

Volgens Keeris gaat het uiteindelijk om de resultaten. “Daar hebben we best veel presentaties over moeten geven. Als je het dan allemaal op een rijtje zet, besef je je waar je mee te maken hebt. Naast dat het de grootste politieactie ooit was, zijn er duizenden liters chemicaliën, geld en drugs gevonden. En dat op een gewone doordeweekse dag.

Het is niet normaal hoeveel troep er in ‘gewone’ schuren en huizen te vinden is.”

Voor de twee officieren is het vooral belangrijk dat het bij mensen doordringt dat het drugsprobleem in Nederland uit de hand loopt. Keeris vertelt dat ook mensen die niet bekend waren bij politie en justitie langskwamen bij Party King. “Als je dan uiteindelijk uitvogelt wie het zijn en  hun woningen doorzoekt, vind je ook daar drugs en chemicaliën. Kennelijk is een grote groep mensen, die wij niet in beeld hebben, bezig met dit soort feiten.”

Signaal afgeven

Van de Ven hoopt dat bij het publiek het signaal wordt afgegeven, dat het niet loont om met dit soort zaken bezig te zijn. “We hebben fors geëist. Als de rechtbank dat volgt, is dat een afschrikwekkend effect voor andere mensen. Of het dit effect ook echt heeft, dat zal op lange termijn moeten uitwijzen.” In Nederland is er volgens Keeris een tendens dat ‘dat ene pilletje’ niet uitmaakt.

“Mensen zeggen vaak: doe niet zo moeilijk, alcohol is ook slecht. Maar aan de andere kant snapt iedereen dat de organisaties die achter dat pilletje zitten echt fout en gewelddadig zijn. Wij willen dat verhaal duidelijk naar voren brengen. Het is niet zo dat er na Trefpunt geen drugs meer is gefabriceerd in Nederland, maar niets doen is geen optie. We hopen dat het mensen beter gaan begrijpen, wat voor wereld er achter hun pilletje zit”.

Uitspraak

De rechtbank Oost-Brabant heeft op dinsdagmiddag 20 maart 2018 uitspraak gedaan in de zaken tegen de verdachten uit het onderzoek Explorer. De rechtbank Oost-Brabant heeft een 52-jarige man uit Best veroordeeld tot een gevangenisstraf van 10 jaar, een 39-jarige man uit Eindhoven tot een celstraf van 9 jaar en een 57-jarige man uit Eindhoven tot een celstraf van 8 jaar. De mannen vormden een criminele organisatie die zich ruim 2 jaar bezighield met onder meer de productie van en handel in synthetische drugs. Een 30-jarige Tilburger krijgt een celstraf van 42 maanden voor betrokkenheid bij de organisatie en de productie van harddrugs en een 58-jarige vrouw moet 6 maanden de cel in.